Sprawozdanie z zajęć wyrównawczych przeprowadzonych w ramach projektu „Od kolebki do niepodległości“. Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą

Pomysł dotyczący wprowadzenia zajęć wyrównawczych zrodził się jako swoista
odpowiedź na liczne problemy, z jakimi borykały się nasze dzieci, ale i nauczycielki Szkolnego
Punktu Konsultacyjnego przy Ambasadzie RP w Zagrzebiu w latach poprzednich.
Do naszej szkoły uczęszczają dzieci, które prezentują rozmaite poziomy językowe. Mamy
zatem dzieci polskojęzyczne, mówiące w domu wyłącznie po polsku, uczęszczające do szkół
obcojęzycznych (szkoły angielsko i francusko-języczne). Mamy dzieci, które mówią po polsku
słabo lub w ogóle, a na codzień uczęszczają do szkół chorwackich, mamy dzieci, dla których
język polski jest językiem głównym, ale i dzieci, dla których jest 3 lub nawet 4 w kolejności co
do ważności. Różnice są zatem ogromne. Wszystkie dzieci realizują ten sam program. I tu
pojawiają się problemy. Mamy bowiem dzieci, które nie są w stanie zrozumieć najprostszych
poleceń i dzieci, które fantastycznie baratają językiem - w tej samej klasie.
Zajęcia wyrównawcze, o których mowa, miały na celu, przynajmniej częściowo, zniwelować
te różnice, a w konsekwencji umożliwić dzieciom aktywniejsze i pełniejsze uczestnictwo w
zajęciach podstawowych.

Program przygotowany został dla dzieci w wieku przedszkolnym i dla dzieci
uczęszczających do klas 1-3 szkoły podstawowej. Dzieci biorące udział w zajęciach podzielone
zostały na dwie grupy, a głównym kryterium podziału były umiejętności językowe dzieci.
Do pierwszej grupy zostały włączone dzieci słabo mówiące i nie mówiące po polsku. Program
zajęć obejmował zatem wprowadzenie słownictwa podstawowego oraz zapoznanie dzieci z
podstawami gramatyki języka polskiego. Zajęcia miały charakter interaktywny, polegały na
aktywnym mówieniu i słuchaniu. Wprowadzane słownictwo dostosowane było do poziomu
umiejętności językowych dzieci, ale i aktualnie realizowanych treści na zajęciach głównych,
realizowanych w klasach podstawowych.
Do drugiej grupy zostały włączone dzieci, które aktywnie mówią i rozumieją język polski, ale
mają specyficzne problemy w zakresie czytania i pisania. Wskazane problemy odnoszą się na
rozumienie kontekstowe tekstu czytanego, słuchanie ze zrozumieniem, pisanie. Program

obejmował zatem ćwiczenia w czytaniu i pisaniu, ale i wzbogacanie słownictwa i rozumienie
tekstu czytanego.
Zajęcia odbywały się co tydzień, przed lub po (w zależności od grupy) lekcjach
podstawowych. Zakres słownictwa i treści wprowadzanych w trakcie zajęć zostały
uzgodnione z nauczycielem prowadzącym lekcje podstawowe.
Łacznie przeprowadzono 34 godziny zajęć (17 godzin w każdej grupie), w których łącznie
uczestniczyło 18 dzieci.
Celem zajęć było podwyższenie poziomu umiejętności językowych dzieci i
przygotowanie ich do aktywnego udziału w zajęciach podstawowych, realizowanych w
ramach szkoły, w przeprowadzanych warsztatach historycznych, a także w innych,
związanych z projektem „Od kolebki do niepodległości“ manifestacjach kulturalnych,
bespośrednio nawiązujących i przygotowujących do obchodów 100-lecia odzyskania
niepodległości przez Polskę. Zgodnie z założeniami projektu, równie ważnymi celami zajęć
były: popularyzacja polskiej historii za granicą kraju, kształtowanie wrażliwości na piękno
języka ojczystego Polaków, stwarzanie okazji do pracy nad kulturą mowy polskiej, promocję
osiągnięć uczniów dwujęzycznych oraz ich opiekunów, stwarzanie okazji do czynnego
uczestnictwa w kulturze polskiej za granicą.
Wszystkie dzieci systematycznie uczęszczały na zajęcia, w których bardzo chętnie
brały udział. Pokazały gotowość i chęć do nauki ale i możliwości i umiejętności szybkiego i
efektywnego przyswajania nowych wiadomości, dzieki czemu zajęcia miały bardzo
dynamiczny i wesoły charakter.
W grupie pierwszej zrealizowano następujące elementy wg harmonogramu zajęć
załączonego do sprawozdania:
- wprowadzenie słownictwa podstawowego i aktywne wykorzystywanie nauczonych
zwrotów i wyrażeń
- wprowadzenie słownictwa związanego ze Świętami i wydarzeniami okolicznościowymi w
ciągu roku.
- nauka polskich rymowanek i wyliczanek
- nauka polskich piosenek i zabaw grupowych

W grupie drugiej zrealizowano następujące elementy wg harmonogramu zajęć załączonego
do sprawozdania:
- wspólne czytanie i recytacja wierszy polskich autorów
- wspólne czytanie i omawianie legend polskich
- pisanie krótkich wypracowań dotyczących przeczytanych utworów
- pisanie krótkich wypracowań dotycząch wysłuchanych utworów
- przygotowanie i wystawa prac plastycznych do realizowanych tematów

Po zakończeniu cyklu zajęć wyrównawczych u wszystkich biorących w nich udział dzieci
zaobserwowano podwyższenie poziomu umiejętności językowych w zakresie przewidzianym
dla wybranej grupy. Dzieci chętniej włączały się do zadań, jakie na nich czekały w klasach
podstawowych, a także z uśmiechem uczestniczyły w organizowanych manifestacjach
kulturalnych. Wszystkie dzieci zostały włączone i równoprawnie uczestniczyły we wszystkich
projektem przewidzianych warsztatach.
Pozytywne reakcje zaobserwowano także u rodziców. Wyrazili zadowolenie w związku z
wprowadzeniem i przeprowadzeniem zajęc wyrównawczych, które umożliwiły ich dzieciom
równoprawny i pełniejszy udział w zajęciach przewidzianych programem nauczania.